De belangrijkste redenen waarom mensen single blijven
Als je al lang single bent, zoek je vaak naar één verklaring. In werkelijkheid zijn er acht die steeds terugkomen, en de meeste mensen hebben er twee tegelijk. Dit zijn die acht redenen, in de volgorde waarin ze in een leven opduiken: eerst wat een ontmoeting tegenhoudt, daarna wat ervoor zorgt dat ze geen stand houdt.
Je komt niemand nieuw meer tegen
Dit is de gewoonste en meest voorkomende reden. Werk, thuis, dezelfde vrienden, dezelfde plekken. Er kan een week voorbijgaan zonder dat je drie woorden wisselt met iemand die je nog niet kende. Door het thuiswerken komt dat nog vaker voor. Niets mis met zo'n leven, alleen heeft een ontmoeting materiaal nodig: nieuwe mensen, en liefst dezelfde een paar keer achter elkaar.
Het teken dat niet liegt: je weet niet meer wanneer je voor het laatst toevallig iemand hebt leren kennen.
Je sociale leven is kleiner geworden zonder dat je dat besloot
Vrienden krijgen een relatie, krijgen kinderen, verhuizen. De uitnodigingen worden zeldzamer. Jij neemt het niet over, omdat je moe bent of omdat je niet goed weet hoe. Na twee jaar tel je je vriendenkring op de vingers van één hand, en praat je vooral via berichtjes. Langdurig single zijn komt vaak daardoor, veel meer dan door een probleem met versieren: de meeste mensen leren hun partner via een omweg kennen, via vrienden van vrienden. Minder sociaal leven betekent automatisch minder ontmoetingen.
Je durft niemand aan te spreken
Je ziet iemand die je leuk vindt, je zoekt de juiste zin, je wacht op een teken, en het moment gaat voorbij. Dat is niet alleen verlegenheid. Het is de angst voor afwijzing, die zwaarder weegt dan de wens om het te weten. Veel mensen die heel ontspannen zijn bij hun vrienden, blokkeren zodra er iets op het spel staat. En omdat niemand ziet wat er niet gebeurd is, ga je weg met de gedachte dat het toch niet had gewerkt.
Je hart is niet vrij
Je kunt al twee jaar alleen zijn en toch niet beschikbaar. Een ex die je nog van een afstand volgt, een relatie die te veel pijn heeft gedaan, en de plek is bezet. Je ziet het aan een detail: drie weken gaat alles goed, dan zie je ineens fouten, je remt af, je neemt afstand. Dat is geen verveling, dat is bescherming. Herken je jezelf hierin, dan verdient wat er in je gebeurt als er een ontmoeting op je pad komt een eigen test.
Je filter is te streng
Leeftijd, lengte, beroep, woonplaats, kledingstijl, humor in het eerste bericht. Elke eis is te verdedigen. Samen laten ze niemand meer door. En de liefde op het eerste gezicht waar je op wacht, is zeldzaam: veel stevige stellen begonnen met “niet slecht, nog eens zien”. Achter een te precieze lijst zit trouwens vaak iets anders. Hij beschrijft een ex, of hij zorgt ervoor dat je geen enkel risico neemt.
Hoe je naar jezelf kijkt
Als iemand leuks interesse in je toont en je eerste gedachte is “die wordt vast teleurgesteld”, dan begin je met een achterstand. Je zwakt jezelf af, je wijst op je fouten voordat iemand ze ziet, je leest elke stilte als een bevestiging. Het heeft niets met je uiterlijk te maken. Het is een blik, en die is te zien. Je wordt er minder beschikbaar door, de ander gaat twijfelen, en uiteindelijk gebeurt precies waar je bang voor was.
Er is geen plek voor een relatie in je leven
Je zegt dat je een relatie wilt, en dat is vast waar. Maar je agenda zegt iets anders: werk, sport, projecten en gewoontes nemen alles in beslag. Iemand anders zou nergens terechtkunnen. Dat is geen fout, het is een keuze die je nooit hebt uitgesproken. Het probleem is het verschil tussen de wens die je uitspreekt en de plek die er in werkelijkheid is. De mensen die je tegenkomt, voelen dat snel.
Een begin dat nooit doorzet
Hier zijn er wel ontmoetingen. Waar het vastloopt, is daarna. De eerste date zonder vervolg, het gesprek dat verwatert, het verhaal dat na drie weken stopt. Vaak ligt het aan het tempo: te snel, en de ander deinst terug. Te langzaam, en de ander denkt dat er geen interesse is. Of je wacht tot de ander alles doet. Of je zoekt vanaf het tweede bericht al naar het detail dat niet klopt. Dan moet je niet aan de ontmoeting werken, maar aan de manier waarop je haar laat groeien.
Hoe vind je zo effectief mogelijk een partner?
Het antwoord ligt zelden in nog een app of nog een avondje uit. Het ligt in je leefomgeving. In het Franse onderzoek Épic van het Ined, in 2013 en 2014 gehouden onder meer dan 7.000 mensen, ontstonden de meeste stellen op plekken waar mensen elkaar steeds terugzien: feestjes met vrienden, de studie, het werk, activiteiten. Internet kwam ver daarachter, met minder dan één op de tien stellen. Wat die plekken gemeen hebben, is de herhaling. Je ziet dezelfde persoon wekenlang, je praat zonder dat er iets op het spel staat, en op een dag slaat het om.
Dat is geen toeval. Psychologen meten het al lang: hoe vaker je iemand tegenkomt, hoe groter de kans dat je die persoon gaat waarderen. Dat heet het blootstellingseffect (mere-exposure-effect), beschreven door Robert Zajonc in 1968. En al in 1950 liet een onderzoek van Leon Festinger in een studentencomplex zien dat vriendschappen eerst ontstonden tussen mensen die op dezelfde gang woonden, op een paar meter van elkaar. Liefde volgt ongeveer dezelfde regel: ze groeit uit herhaalde nabijheid, veel meer dan uit die ene grote avond.
Wil je dus effectief een relatie vinden, dan verander je de vorm van je week, niet alleen je zaterdagavond. Dit werkt het best, in deze volgorde.
Voeg een plek toe waar je steeds dezelfde mensen ziet
Een cursus, een teamsport, een vereniging, een koor, vrijwilligerswerk. Wat het is maakt niet uit, als het maar elke week is en met dezelfde mensen. Een vaste activiteit doet meer voor ontmoetingen dan tien feestjes waar je niemand ooit terugziet. En ook als de liefde er niet zit, maak je daar de vrienden die jou wél aan iemand voorstellen.
Zeg vaker ja dan je gewend bent
De uitnodiging die je afslaat omdat je niemand zult kennen, de tweede date die je weigert omdat er geen vonk was, de collega die na het werk iets wil drinken. Zeg drie maanden lang ja tegen wat je uit gewoonte zou weigeren. Je ontmoet niet elke keer iemand. Maar je brengt weer toeval in een leven waar het uit verdwenen was.
Zet één keer per week de eerste stap
Geen liefdesverklaring. Eén zin. Een opmerking tegen iemand in een rij, een berichtje na een feestje, een “zien we elkaar nog eens?” na een date. De meeste verhalen die niet beginnen, beginnen niet omdat niemand iets heeft gezegd. Eén keer per week is genoeg om er een gewoonte van te maken, en om te ontdekken dat het antwoord veel vaker ja is dan je denkt.
Gebruik apps voor waar ze goed in zijn
Ze zorgen voor meer eerste contacten, en verder niets. Gebruik je ze, spreek dan een regel met jezelf af: zodra een gesprek drie keer heen en weer is gegaan, stel je voor om iets te gaan drinken. Een week berichtjes vervangt geen twintig minuten tegenover elkaar. En als ze je ontmoedigen, stop er dan mee zonder schuldgevoel: verreweg de meeste stellen hebben elkaar in het echte leven ontmoet.
Ik ben single en bang voor een relatie: over de drempel in je hoofd heen
Er is één situatie waarin een andere leefomgeving niet genoeg is: als het idee van een relatie zelf je bang maakt. Dat is makkelijk te herkennen. Er zijn wel ontmoetingen, soms gaan ze goed, en juist dan gaat het mis. Zodra het serieus wordt, zie je fouten, je antwoordt minder, je voelt je opgesloten. Van buitenaf lijkt dat op hoge eisen. Van binnen is het angst: angst om weer pijn te lijden, angst om je vrijheid te verliezen, angst om niet goed genoeg te zijn zodra de ander je echt kent. En er is een situatie die erop lijkt, maar die je er niet mee moet verwarren: als je terugdeinst niet uit angst, maar omdat het dagelijks leven met z'n tweeën gewoon niet bij je past.
Die angst heeft bijna altijd een oorsprong. Een relatie die heel veel pijn heeft gedaan, ouders die elkaar het leven zuur maakten, of gewoon een manier van hechten die er al vroeg in is geslopen en die nabijheid wantrouwt. Het goede nieuws is dat je er niet in één keer overheen komt, en dat hoeft ook niet. Het gaat met kleine stapjes, met iemand die geduld heeft, door telkens als je weg wilt nog een week te blijven.
Drie dingen helpen. Eerst: een naam geven aan wat er gebeurt. De manier waarop je je hecht verklaart vaak waarom je terugdeinst, en weten dat je vermijdend of angstig gehecht bent, verandert al hoe je naar je eigen reacties kijkt. Dan: het tegen de ander zeggen, vroeg en gewoon: “ik heb de neiging om afstand te nemen als het serieus wordt, het ligt niet aan jou”. Dan hoeft de ander niet te raden. En tot slot: de angst loskoppelen van de beslissing. Bang zijn betekent niet dat de relatie slecht is. Het betekent dat ze ertoe doet.
Bindingsangst heeft zijn eigen signalen, zijn oorzaken en zijn manieren om eruit te komen, en hij komt bij veel meer mensen voor dan je denkt.
Wat de test berekent
Deze test geeft geen cijfer. Hij zoekt een oorzaak. De twintig vragen gaan over acht precieze dingen: de kansen om iemand te ontmoeten in je week, je sociale leven, de angst om iemand aan te spreken, een hart dat nog bezet is door het verleden of door angst, een te streng filter, hoe je naar jezelf kijkt, de plek die een relatie in je leven echt heeft, en wat er gebeurt na de eerste gesprekken.
Elk antwoord telt mee voor een of twee van die oorzaken, met een gewicht van één tot drie punten, afhankelijk van wat het zegt. “Ik denk na over wat ik zou kunnen zeggen, en het moment gaat voorbij” weegt voor de angst om iemand aan te spreken zwaarder dan “hangt van de dag af”. Aan het eind wordt elke oorzaak omgerekend naar een percentage van wat ze maximaal kon krijgen, zodat een oorzaak die met vijf vragen wordt gemeten en een oorzaak met drie vragen op dezelfde schaal te vergelijken zijn.
Twee vragen veranderen afhankelijk van je antwoorden. Heb je nog nooit een relatie gehad, dan vragen we waardoor het er volgens jou nooit van is gekomen. Had je er wel een, dan vragen we hoe het nu zit met je laatste relatie. Hetzelfde geldt voor apps: wie ze gebruikt, krijgt een andere vraag dan wie er niets van wil weten. Iedereen beantwoordt twintig vragen, maar niet dezelfde.
De uitslag toont de oorzaak die het zwaarst weegt, de oorzaak die er vlak achter komt als die bijna even zwaar weegt, en de acht balken, zodat je de rest ook ziet. Steekt geen enkele oorzaak boven een bepaalde drempel uit, dan zegt de test dat ook: niets houdt je tegen, je mist vooral gelegenheden. Er is geen goed antwoord, en niemand ziet de jouwe. Antwoord zoals je het in het echt doet, niet zoals je het zou willen doen.